အေၾကာင္းျပခ်က္ တခုနဲ႔ ကေလးရဲ႕ အသက္ လဲေနၾကဦးမွာလား

0
1989

အေၾကာင္းျပခ်က္ တခုနဲ႔ ကေလးရဲ႕ အသက္ လဲေနၾကဦးမွာလား

အသိ နဲ႔ အသက္ လဲ ၾကမလား ????

“ဆရာမေရ ကၽြန္မ သမီးေလး အသံက ဘယ္လိုျဖစ္တယ္ မသိဘူး လည္ပင္းလဲ ေဖာင္းကားလို႔ သူၾကည့္ရတာလဲ ဘယ္လို ရႉေနမွန္းမသိဘူး ဆရာမရယ္ ဘာမွလည္း ေကၽြးမရ မွိန္းေနတာပါပဲ ဆရာမရယ္ ၾကည့္ပါအုန္း ”

ေျပာသံၾကားလို႔ၾကည့္လိုက္ေတာ့ ကေလးမယ္ အသက္ရႉတာ ဟပ္ထိုးလိုက္လို႔ ေဆးပညာ အေခၚ stridor ေလႁပြန္ က်ဥ္းတဲ့အသံႀကီးနဲ႔ လည္ပင္းမွာ ကၽြဲ လည္ပင္းလို bull neck ႀကီးနဲ႔ ဆိုေတာ့ ကိုယ္လို ကေလးဆရာဝန္ေတြ ျပာယာခတ္ပါပီ အထူးျကပ္မွတ္ေဆာင္ျပ ခြဲစိတ္ဆရာဝန္ေခၚ ပီး လည္ပင္း အေပါက္ေဖာက္ဖို႔လုပ္

မေဖာက္ခင္ေလးတင္ပဲ ကေလးမယ္ အသက္ရႉ ရပ္သြားလို႔ အသည္းအသန္ လုပ္ရ, ခြဲစိတ္ဆရာဝန္လဲ အဆင္သင့္ ကေလး လည္ပင္း အေပါက္ေဖာက္ အသက္ ျပန္ရႉရေအာင္လုပ္နဲ႔ ေပါ့ မနဲ ကိုေခၽြးျပန္ေအာင္ team တခုလံုး ခြဲစိတ္ ဆရာဝန္ မမ အပါအဝင္ အသက္ရွင္ေအာင္ လုပ္လိုက္ရတယ္

ကေလးေလးကံေကာင္းတယ္။ခုေတာ့ ကေလးေလး အထူးၾကပ္မတ္ေဆာင္က ျပန္ေရာက္လာပါပီ။ ဟိုတေလာကေတာ့ ကေလး တေယာက္ ၁၀ ႏွစ္ကေလးေလး ဒီေရာဂါပါပဲ။ အသက္ရႉ ၾကပ္တာ မသိသာေပမယ့္ ဆိုးဆိုးဝါးဝါး ႏွလံုးကို ထိ သြားေတာ့ ေဆးေတြ အခ်ိန္မွီေအာင္သြင္း အထူးၾကပ္မွတ္ကုသေပမယ့္ လိုအပ္တာေတြ ဘယ္လိုပဲ လုပ္လုပ္ ပါ ႏွေမ်ာစရာ အသက္ ဆံုးရွံုးသြားပါတယ္ ။ ဒီလိုမ်ိဳး ၾကံဳေတြ႕ေနရတာ ကေလးဆရာဝန္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားပါပဲ !!!

ကဲ ဒီေလာက္ ဆိုးတဲ့ အဓိက တရားခံက ဘယ္သူလဲ? ကာကြယ္ေဆး ထိုးလို႔ရပါရက္နဲ႔ မထိုးေပးၾကေတာ့

ေခါင္းေထာင္ လာတဲ့ ဆံုဆို႔နာ (Diptheria ) ေရာဂါဆိုးပါပဲ။ ကဲ ေမေမတို႔ သိရေအာင္

ဆံုဆို႔နာဆိုတာ က ဘာလဲ ?

ဆိုဆို႔နာ ဆိုတာ bacterium Corynebacterium diphtheriae. ေၾကာင့္ ျဖစ္တာပါ

ဘယ္ကကူးလဲ ?

သိတဲ့ အတိုင္း ေလက ကူးတာပါပဲ။ကေလး ေခ်ာင္းဆိုး ႏွာေစး, အရုပ္ ေလးေတြကိုင္ေဆ့ာရာက တဆင့္ တျခားသူကူးႏိုင္ပါတယ္။ လူႀကီးကေနလဲ ကူးတတ္ပါတယ္

ဘာေတြျဖစ္လဲ ?

ဖ်ားမယ္ ။ ေခါင္းဆိုးမယ္ ။ႏွာေစးမယ္ ။ လည္ပင္း အႀကိတ္ထြက္မယ္

ဘာေတြက အနၱရာယ္ရွိလဲ ?

ပိုးက ထြက္တဲ့ toxin ေၾကာင့္ လည္ၿမိဳမွာ Membrane ေခၚတဲ့ အျဖဴညစ္ အဖတ္ႀကီး ကပ္ေနေတာ့ ကေလး အသက္ရႈခက္လာမယ္ ။အသံ ( stridor ) အသက္ရႉ လမ္းေၾကာင္းပိတ္တဲ့ အသံၾကားလာမယ္။ ႏွလံုးထိတတ္တယ္ ႏွလံုးခုန္ ျမန္တာ ေႏွးတာျဖစ္လာမယ္။ ႏွလံုး အေမာေဖာက္မယ္။ နဲေပမယ့္ အာရံုေၾကာထိလာမယ္ ခနၵာကိုယ္ေသတတ္ တယ္

အသက္အနၱရာယ္ရွိလား ?

အရမ္း အသက္ အနၱရာယ္ရွိပါတယ္။ မကုသပဲ ထားရင္ ၂ ေယာက္မွာ ၁ ေယာက္ေသတယ္။ ကုသရင္ေတာင္မွ ၁၀ ေယာက္မွာ ၁ ေယာက္ေသႏိုင္ပါတယ္ ေၾကာက္ဖို႔ေကာင္းတယ္

ကာကြယ္လို႔ရလား ?

ရတာေပါ့ ။ ၂ လ ၄ လ ၆ လ မွာ အစိုးရက ငါးမ်ိဳးစပ္ကာကြယ္ေဆးထိုးေပးပါတယ္။

ဘယ္အခ်ိန္ booster. ျပန္ ထိုးမလဲ ?

၁ ႏွစ္ ခြဲ ၊ ၄ ႏွစ္ မွ ၆ ႏွစ္ ၊ ၁၁ ႏွစ္ မွ ၁၂ ႏွစ္ ၊ ႀကီးသြားရင္ေတာ့ ၁၀ ႏွစ္ တခါ ထိုးဖို႔လိုပါတယ္ေမေမတို႔ေရ

WHO (2011 – 2015 ) data ေတြ အရ ျမန္မာႏိုင္ငံမယ္ ဆံုဆို႔နာ ေရာဂါ ၁၈၀ ေယာက္ ရွိတယ္တဲ့။ ဒါေတာင္ report တင္တဲ့ case ေတြ မနဲဘူးေနာ္/ ဒါေပမယ့္ ခုေတာ့ ကေလးေလးေတြကို ကာကြယ္ေဆးမထိုးေပးျကဘူး။ မ်ိဳးစံု အေၾကာင္းျပၾကတယ္။ ဖ်ားမွာေၾကာက္လို႔ ခရီးေတြ ထြက္ေနလို႔ မအားလို႔ နဲ႔၊ အေၾကာင္းျပခ်က္ တခု နဲ႔ ကေလး အသက္ လဲ ၾကအုန္းမလား ??

ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သား ကေလးေတြပြဲေစ်းတန္းေရာင္းတဲ့ေနာက္ တေကာက္ေကာက္လိုက္ရတဲ့ ကေလးေတြ အတြက္ ကာကြယ္ေဆးေတြ ??? ကိုယ့္ရဲ႕ သတိ, မသိမႉ , ဆင္ေျခ နဲ႔ ကိုယ္ခ်စ္တဲ့ ကေလးတုိ႔ရဲ႕ အသက္နဲ႔ လဲ ၾကမွာလား ? ေမေမတို႔ေကာ ကိုယ္သိတဲ့ အသိကို သူမ်ားကို မၽွေဝၾကစို႔လား

ကဲ ကာကြယ္ေဆးထိုးဖို႔ ေမေမတို႔လဲ သတိထား၊ အခ်င္းခ်င္းကိုလည္း တိုက္တြန္းၾကရေအာင္လား !!!!

ေမတၱာျဖင့္

ေဒါက္တာခိုင္ဝါဝါထြန္း ၈.၃.၂၀၁၉

Reference

https://www.cdc.gov/diphtheria/about/prevention.html

Credit – Khine War